Informatie over onze spoorbaan.

Inleiding

Op deze pagina zullen we u iets meer vertellen over de spoorbaan. Hoe onze spoorbaan is opgebouwd en hoe het traject ongeveer verloopt. Uiteraard in grote lijnen, anders wordt deze pagina veel te lang. Voor vragen kunt u ons uiteraard mailen.

Opbouw van de spoorbaan

De spoorbaan is, op een paar belangrijke punten na, eigenlijk op dezelfde manier opgebouwd als bij het grootbedrijf. Over de hele lengte is er eerst een sleuf gegraven. Deze sleuf is voor een deel opgevuld met bouwzand. Normaal zou nu in het grootbedrijf hier het grind op gestort worden voor het spoor. Wij hebben echter hier eerst een polyester mat tussen liggen. Om te voorkomen dat het grind (split) steeds naar beneden zakt en we steeds bij moeten vullen. Door schade en schande zijn we wijs geworden namelijk. Links en rechts van de splitlaag liggen graszoden om ook “weglopen” tegen te gaan.

Nadat dit allemaal klaar is, kan het spoor gelegd worden. De spoorstaven van 12 mm breed en 25 mm hoog, worden door middel van stalen dwarsliggers met elkaar verbonden. Dat gebeurt in een mal, waardoor de afstand tussen de spoorstaven overal 203 mm is. Vervolgens worden in de stalen dwarsliggers gaten geboord, zodat onder dit geheel een houten biels kan worden bevestigd. Op deze manier maken we stukken van 3 meter lengte die ter plaatse aan elkaar worden gelast. De afstand tussen de bielzen is trouwens 30 cm, zodat er onder elke “sectie” 10 bielzen zitten gemonteerd.

Als het spoor gelegd is, moet uiteraard alles zo goed mogelijk vlak worden gelegd. In het grootbedrijf hebben ze daar allemaal specialistische machines voor. Wij maken gebruik van een kijker die op de rails wordt geplaatst en waardoor we de meeste oneffenheden kunnen zien. Door middel van optillen, of juist extra aanstampen halen we de grootste hobbels en kuilen uit het spoor. Om daarna alles goed vast te leggen, zorgen we ervoor dat het split goed onder de bielzen is aangevuld. Dit laatste is een klus die we regelmatig moeten herhalen.

In het voorjaar gebeurde het regelmatig dat de rails door te snelle opwarming bol ging staan. In het grootbedrijf ook wel spoorspatten genoemd. Dit werd veroorzaakt doordat de voorjaarszon door de nog kale bomen scheen op de rails. Daarnaast hebben we de spoorbaan bij de overwegen in beton gegoten en zijn dus vaste punten in de spoorlijn. Als oplossing hebben we compensatierails gemaakt. Zo kan de rails een stuk heen en weer schuiven en niet onder spanning komen te staan. Sinds die stukken zijn ingebouwd, hebben we hier ook geen last meer van gehad.

Het traject van de Genzelbahn

Zoals gezegd is onze spoorbaan ongeveer 850 m lang. Het beginpunt is de draaischijf op het emplacement waar de locomotieven na elke rit worden gedraaid. Het emplacement is ongeveer 50 meter lang. Naast de draaischijf zijn daar te vinden een locomotiefloods, een tweetal perronsporen met uiteraard een perronsoverkapping. En een zogenaamd slakkenspoor waar het vuur van de locomotieven aan het einde van de dienst in valt. In de toekomst zullen er ook nog armseinen worden geplaatst, de draaischijf worden voorzien van een nieuwe natuurgetrouwe draaibrug en een seinhuis gebouwd voor de bediening van seinen, wissels en draaischijf.

Na het emplacement wordt eerst een kleine 100 m door het familiepark gereden en passeren we twee overwegen. De eerste is van hout (de enige in de spoorlijn) en de tweede van beton. De laatste ligt in een S-bocht en na deze overweg wordt het drukke gedeelte van het familiepark verlaten. Na enige meters volgt er dan een wissel dat toegang geeft tot het emplacement naar de rijtuigenloods. In deze loods liggen een drietal sporen van ongeveer 20 meter. Aan het begin van de dienst halen we daar de rijtuigen op en zetten ze aan het eind daar weer terug. Dit wissel zit trouwens op slot om ontsporingen door sabotage te voorkomen!

Na de loods volgt er weer een lange bocht naar links met een lange betonnen overweg. Als deze overweg is gepasseerd, volgt er een heel lang recht traject langs een sloot en bomenrij. Ongeveer op de helft van dit lange rechte stuk spoor, bevindt zich een wissel. Dit wissel geeft toegang tot de keerlus waar de trein automatisch door keert en terugrijdt richting het station. Dit wissel is in 2005 geautomatiseerd. Tevens kan dit wissel in de afgebogen richting ook met hoge snelheid worden gepasseerd. Over de werking van dit automatische wissel en de bijbehorende seinen kunt u meer lezen op de pagina beveiliging.

Gaan we bij dit keerluswissel rechtdoor, dan passeren we allereerst een kleine overweg. Na de overweg moet de trein het laatste resterende rechte stuk spoor behoorlijk klimmen. Deze klim zet zich door in de bocht naar links tot de overweg voor de spoorbrug. Vooral met een volle trein en vochtig weer is het zaak de snelheid niet teveel te laten zakken. Het gebeurt niet vaak, maar er blijft wel eens een trein 'hangen' op deze stijging. Na deze klim wordt het verste punt bereikt van de spoorlijn alvorens weer terug te rijden naar het station. We passeren namelijk een heuse stalen boogbrug van ongeveer 8 meter lengte.

Zodra de spoorbrug is verlaten, rijden we door een klein stukje bos. Dit is de keerlus en we gaan dan ook door een lange bocht naar links  weer terug naar het keerluswissel. Ter hoogte van de trekkershutten gaat deze bocht over in een stuk recht spoor en na een aantal meters in een bocht naar rechts om bij het wissel aan te sluiten. In deze laatste bocht bevindt zich weer een overweg. Vanaf de spoorbrug zet de trein weer een daling in tot het wissel. Deze gaat geleidelijker doordat de rijlengte naar het wissel langer is.

U heeft nu een beeld van onze spoorbaan en het traject dat gevolgd wordt. Tijdens de Internationale Stoomdagen van 2008 heeft John Groenen bij wijze van experiment een hele kleine camera aan de 023 024-1 bevestigd. Met deze camera is tweemaal een ronde gemaakt over de Genzelbahn. Hieronder kunt u deze filmpjes bekijken. Bij het linker filmpje zat de camera onder het machinistenhuis aan het trappetje. Bij het rechter filmpje voor op de rookkast. Het laatstgenoemde filmpje is qua kwaliteit minder goed gelukt, maar we willen het u toch graag laten zien. Veel kijkplezier gewenst.

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op zondag 21 maart 2010 door Robert Stremming.