Geschiedenis van de Genzelbahn.

Het eerste begin:

Hoe is nu de Genzelbahn eigenlijk ontstaan. Daarvoor moeten we een sprong maken in de tijd. In de jaren zestig namelijk is namelijk Paul Genzel begonnen met het bouwen van zijn eerste stoomlocomotief. Daarbij is hij gaan bouwen op de schaal 1:7. Deze schaal is puur willekeurig gekozen. De spoorwijdte bedraagt 203 mm bij het bouwen in de schaal 1:7. Even later begon ook Kejo Genzel met het bouwen van zijn eerste locomotief. De beide broers hebben elkaar goed aangestoken en gingen los van elkaar gestaag door met het bouwen.

Zo begin 70'er jaren hoorden ze via via dat er op het Jeugdpark Nienoord (nu Familiepark Nienoord) al een stoomtrein reed. En wat is er nu leuker om op die baan te kunnen rijden als de locomotieven af zouden zijn. Dus gingen de broers naar Leek om eens polshoogte te nemen. Helaas wisten Kejo en Paul niet dat er al enige jaren standaard spoorwijdtes waren. Na het opmeten bleek de spoorwijdte in Leek slechts 184 mm te bedragen (schaal 1:8). Een verschil van 19 mm.

Ze raakten na deze constatering in gesprek met de drijvende kracht achter Nienoord Spoorwegen, Rob van Dort. Deze bood aan om de in aanbouw zijnde locomotieven te tonen aan het publiek tijdens een stoomdag op Nienoord. De reacties waren heel erg positief. Zo positief dat Nienoord de broers Genzel aanbood om middelen ter beschikking te stellen voor een eigen spoorlijn. Dus met een spoorwijdte van 203 mm en los van de al bestaande spoorlijn.

Kejo en Paul gingen dus gewoon verder met het bouwen en hoefden geen aanpassingen te verrichten aan hun locomotieven. Tijdens de verschillende Internationale Stoomdagen konden de bezoekers de vorderingen volgen en zien dat het hard ging met beide machines. Zo rond 1980 waren de machines zover dat ze zelfstandig konden rijden op stoom. Zo rond die tijd is er ook begonnen met het bouwen van een aantal wagons (uiteraard ook gebouwd door Kejo en Paul) en werd er aan de zijkant achter het restaurant een perron gemaakt met een spoorlijn.

Het spoorlijntje moest ook zelf gemaakt en gelegd worden. De lengte was in dit eerste begin zeer bescheiden. Het begon op het huidige perron en eindigde ongeveer waar nu de remise voor de wagons staat. Dus een lengte van ongeveer 150 m. Wissels en dergelijke waren er nog niet. Er werd met de drie wagons heen en weer gereden. Eerst achter de ene locomotief heen en met de andere locomotief weer terug. Daarbij reden de machines los op korte afstand achteruit achter de trein aan. Niet een erg goede houding om te rijden, maar het was het begin en slechts een korte afstand.

Genzelbahnwerkgroep:

Een aantal jaren ging het zo door met de Genzelbahn. De Genzelbahn werd uitgebreid met een loods voor de locomotieven en een perronsoverkapping. Deze overkapping is afkomstig van Nienoord Spoorwegen, omdat daar een nieuw en groter exemplaar werd neergezet. Het station van de Genzelbahn kreeg daardoor al een heel andere aanblik. Ook leerden Kejo en Paul andere stoomliefhebbers kennen. En er ontstonden plannen om de spoorbaan uit te breiden met een draaischijf bij het station en een keerlus aan de andere kant van de lijn. De definitieve draaibrug zou worden gemaakt door Egbert Haaijer en voor de aanleg van de spoorlijn zou een werkgroep opgericht worden.

In 1988 is begonnen met de uitbreiding van de spoorbaan. In de zomer van dat jaar is aan het allereerste begin van de spoorlijn de ronde betonnen draaischijf gemaakt. Jurjen Hoepman en Robert Stremming zijn een week lang aan het graven en betonstorten geweest. Bij dat betonstorten werden ze geholpen door Peter de Boer en Jos Brinker. De afwerking is later ter hand genomen, want er werd nog steeds heen en weer gereden op de spoorlijn. De draaischijf hadden we op dat moment nog niet echt nodig.

Tegen het einde van 1988 werd er een werkgroep opgericht van 9 man. En met man en macht werd begonnen om de spoorlijn te verlengen en uit te breiden. De vaste avond om met zijn allen te werken werd de donderdagavond. We konden als groep terecht in de werkplaats van Nienoord Spoorwegen op het Jeugdpark Nienoord. En zo zijn we als werkgroep de eerste jaren druk bezig geweest om rails te maken, te voorzien van bielzen, de ondergrond klaar te maken en uiteindelijk de rails te leggen. Elk jaar kreeg de Genzelbahn daar een budget voor.

Van 1989 tot en met 1993 is er op deze manier elk jaar een stuk spoorlijn bijgemaakt. Kejo en Paul Genzel waren, gesterkt door broer Hendrik, verantwoordelijk voor het in elkaar lassen van de rails. Als er een aantal stukken rails klaar waren, dan werden de bielzen eronder vastgedraaid door Frans de Boer en Robert Stremming. Vooral in 1993 was dit een grote klus, omdat toen in één winter de rails voor de gehele keerlus klaargemaakt moest worden. Op sommige avonden werd er 18 m klaargemaakt voor montage in de spoorbaan. Het aan elkaar lassen van de stukken spoor werd gedaan door Peter de Boer en Jos Brinker.

Ook is in 1993 de spoorbrug gelegd. Deze is ontworpen en gemaakt door Jos Brinker. De brug is opgenomen in de keerlus en slaat bij het publiek enorm aan. Toen de brug en spoorlijn gereed waren gekomen, is de spoorlijn officieel geopend voor publiek. Daarvan is ook verslag gedaan in het programma 'Van Gewest tot Gewest' van de NOS. Vanaf dit moment hoeven de machines niet meer achteruit te rijden om een trein op te halen, maar kunnen via de keerlus gewoon rechtdoor rijden. Tevens is vanaf dat moment de draaischijf in functie, alleen nog met een tijdelijke draaibrug. Klik op de onderstaande afbeelding om het filmfragment van 'Van Gewest tot Gewest' te bekijken.

Omdat gaandeweg het traject langer werd en er meer reizigers te vervoeren waren, zijn er begin jaren 90 een viertal nieuwe wagons gebouwd. Ook in eigen beheer. Het ontwerp van deze wagon is van Jurjen Hoepman. De hele werkgroep heeft zijn steentje bijgedragen aan de bouw van deze wagons. Zo heeft Peter de Boer alle assen en wielen gedraaid en zijn de wagons in elkaar gelast door Jos Brinker. De wagons rijden heel stabiel en confortabel en vervoeren op een drukke dag heel wat reizigers. Om deze wagons tegen het Nederlandse weer te beschermen, is er in 2000 een remise gemaakt waar ze staan opgesteld. Deze remise is niet door ons zelf gebouwd, maar de elektriciteit in de remise is door Peter de Boer aangelegd.

Tijdens de rit moest tot 2005 steeds na het doorlopen van de keerlus gestopt worden om het wissel om te leggen. Dat veroorzaakte vaak lacherige reacties bij de passagiers. In het grootbedrijf stopt een reguliere trein natuurlijk ook niet zomaar onderweg. Vandaar is in 2005 het wissel geautomatiseerd. Vanaf dat jaar rijden de treinen over het wissel de keerlus in en gaat het wissel automatisch even later in de andere stand. Stoppen hoeft niet meer. Uiteraard wordt de stand van het wissel beveiligd met lichtseinen. Meer hierover kunt u lezen en zien op de pagina beveiliging.

In korte lijnen is dit de geschiedenis van de Genzelbahn. Op de andere pagina's kunt u gedetailleerde informatie vinden over onze spoorbaan, de locomotieven, wagons en andere zaken. Dus kijk gerust ook eens op die pagina's. 

Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op zondag 21 maart 2010 door Robert Stremming.